2012/06/26

Karikatürist Kürşat Zaman İle Röportaj

Bugün, usta çizimlerini hayranlıkla izlediğim çok değerli bir konuğum var: Karikatürist Kürşat Zaman. Fazla vakit kaybetmeden, kendisiyle yaptığımız keyifli söyleşiye geçelim hemen.

Kürşat Bey hoşgeldiniz.
Merhabalar sevgili Zeugma.

Sizin için ''Ödüle Doymayan Karikatürist'' desek yanlış bir tanımlama yapmış olmayız sanırım. Sevgili eşiniz ve cici kızınızla birlikte Antalya'da yaşadığınızı biliyoruz. Sizi, sizin cümlelerinizle tanıyalım mı biraz?
Her şeyden önce ödüle doymayan değil de; ''karikatür çizmeyi çok çok seven bir karikatürist'' diyelim. Sanırım bu daha doğru bir tanımlama olur kendi adıma.
1974 yılında Antalya'da doğdum. O tarihten beri arada farklı kesitler olsa da, daimi olarak Antalya'da yaşamaktayım.
İlkokul, ortaokul ve liseyi burada tamamladım.
1997 'de Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, İç Mimarlık bölümünden mezun oldum.
Birkaç sene İstanbul'da çalıştıktan sonra, doğa aşığı birisi olduğum için, yoğun kent yaşamına daha fazla dayanamayıp kendimi tekrar Antalya'ya attım.
Sonra araya 1,5 yıl komandoluk girdi.
Askerlik dönüşü Antalya'da bir şirkette tasarımcı olarak çalışmaya başladım ve halen o şirkette iş hayatımı sürdürmekteyim. Bu yıl orada 10.yılım olacak.
Hafta içlerinde yoğun bir iş temposu yaşıyorum.
Hafta sonları ise genellikle küçük kızımla ve eşimle vakit geçiriyorum. Evcimen bir yapım var diyebilirim. Zorlanmadıkça evden kolay çıkmayanlardanım :)
Karikatür hayatımı işte bu evden çıkarılamadığım günlerde, evin bodrumundaki atölyemde sürdürüyorum.
Oturup çizmem gerekirken çıkıp gezmek beni rahatsız eder. Sağolsun eşim bu konuya daima özen göstermiş, bana destek olmuştur.
Bunun dışında; halı saha maçlarım, kamp ve zıpkın dalışları ekleniyor bu iki güne.
Ortalama bu düzende yaşıyorum.

Klasik bir soru olacak; ama bence gerekli. Çünkü en başta kendim merak ediyorum.
Karikatüre olan yeteneğinizin keşfedilmesi hangi yaş civarında ve nasıl gerçekleşti?
Bu müthiş yeteneği ilk farkeden kişi kimdi?
Kendimi bildim bileli resim çizerim. Karma resim sergilerinde çok yer almama rağmen, 2002 yılında İstanbul TEKEL Sanat Galerisi'nde ilk kişisel resim sergimi gerçekleştirdim.
O esnada sergiye gelen izleyicilerden, resimlerimin ''karikatür tadında'' olduğu görüşlerini aldım sık sık.
Tam da o günlerde oldukça yaşlı bir beyefendi gelmişti sergi salonuna. Hiçbir şey konuşmadan 1,5 saat tüm resimleri inceledi ve son resimden sonra ''Evladım, sen Kafkasyalı mısın?'' dedi.
Ben de ''Evet, köklerim oraya dayanıyor,'' dedim.
O beyefendi; ''Senin resimlerin tablolaştırılmış çok büyük karikatürler evladım! '' demişti bana.
Sanırım bu yönümü keşfeden ilk insan olarak Doğan Bey'i söyleyebilirim rahatlıkla.
Bahsi açılmışken belirteyim. Yaşlı, oldukça zayıf ve bir kung-fu ustası görünümlü Doğan Bey kemik bilimi uzmanıymış. Göz ve şakak kemiklerimden anladığını söyledi kökenleri. Keşke tekrar karşılaşabilsek.
O'nun da bu vesile ile kulaklarını çınlatmış olduk :)

Kasıtlı biçimde eciş bücüş çizilerek güldürmeyi amaçlayan türün dışındasınız.
Benimsediğiniz tarz; güldürmekten ziyade yaşama dair kalıcı mesajlar veriyor.
Bu türün bir adı var mı?

Evet, yazılı gülmece karikatürden ziyade bu tarzda çizmeyi tercih ediyorum.
Bu tür ''Yazısız Karikatür'' olarak geçiyor genel olarak.
Bu işin gülmece tarafını çok güzel şekilde çizen ustalarımız var zaten. Onlar bu sanatı en güzel şekilde sunuyorlar. Fakat ben biraz yapım gereği olsa gerek; daha üzüntülü olayları, daha hicvedici, daha iç burkan, görmezden geldiğimiz, hüzünlendiren, biraz daha karamsar karikatürler çizmeyi seviyorum. Yani aslında biraz yarayı deşmek de denilebilir buna.
Bu çizimlerde kendimi, akıp giden hayatın bir parçası olduğumu çok daha yoğun hissediyorum.
Karikatürlerimle yaşamın rotasına minimal katkılarda bulunarak, kendimi gezegenimize daha bir ortak hale getirmeyi amaçlıyorum.
İnsan-doğa, insan-hayvan ve insan-insan karşılaşmalarını sıkça işlerim çizimlerimde bu yüzden.

Kentleşme

Karikatür üslubunuzla ilgili dünyadan ya da Türkiye'den benimsediğiniz veya etkisinde kaldığınız isimler kimler?
Türkiye'de bir çok usta isim var çocukluğumdan beri ve halen eserlerini zevkle takip ettiğim, ilham aldığım! Biraz politik olacak, ancak isim verip adı o an aklıma gelmeyen diğer ustalarımın hakkını yemiş olmayayım. Bizler Nasreddin Hoca'nın torunlarıyız...
Yurt dışından kendime yakın bulup beğendiğim isimler olarak ise; Mikhail Zlatovski ve Vladimir Kazanevsky'yi gösterebilirim.

Çizimlerinizi yaparken belirli bir programınız var mı? Örneğin; haftada 1 gün ayırmak gibi. Yoksa tıpkı şiir yazmak gibi ilhamla gelen, zamanı ve saati olmayan bir şey mi bu?
Düşünce aşamasında herhangi bir planlama ya da sınırlamam yok. Ansızın aklıma gelebiliyor.
Yürürken, uyurken, yemek yerken... Şiir gibi.
Tabii planlı olarak düşündüğüm bir zaman dilimi de ayırıyorum kendime.
Eskizlerle düşünüyorum bu aşamada.
Fakat ''asıl çizim'' aşaması mutlaka Cumartesi ve Pazar günleri olmak zorunda.
Hafta içi güzel bir fikir bulduysam eğer, hafta sonunu iple çekiyorum düşünceyi kağıda dökmek için.

Çizdiğiniz bir karikatür ortalama ne kadar sürede biter?
İstisnai durumlar dışında sabah 7-8 gibi başlar, akşamüstü bitiririm.
Aralarda ise sadece yemek molası.

Karikatürlerinizdeki ince mizah yaşamın ta kendisi. Gördüklerinizin, duyumsadıklarınızın izdüşümü. Bunları kâğıda aktarırken nasıl bir prosedür izliyorsunuz?
Düşünce aşamasından sonra, eskiz defterime bakış açılarına dair çalışmalar yapıyorum.
''Hangi açıdan daha etkili görünür''ü bulabilmek için bolca kurşunkalem eskizleri yapıyorum. İstediğim bakışı yakaladıktan sonra ise çizip, renklendirip, taramasını yapıp, imzamı atıp çalışmayı bitiriyorum.
Ne çiziyorsam ruh halim ona dönüşüyor. Gergin bir konu çizdiğimde bir farkediyorum ki boynumu, bacaklarımı kasmışım.

Çizim esnasında objeleri tamamen zihninizden mi çiziyorsunuz yoksa tıpkı bir ressam gibi bakarak çizdikleriniz de oluyor mu?
Çok büyük oranda hep imgesel, hayalden çalışırım.
Aslında işin en güzel yanı da bu. İstediğiniz gibi karalayabilir,
hayal gücünüz neyi isterse onu çizebilir, dilediğinizce uçabilirsiniz.
Bununla birlikte örneğin bir ''el'' çizmem gerekiyorsa da kendi elime bakarak çizerim.
Çizimlerimdeki tüm model eller kendi elimdir.

Sizce karikatür; yaşama karşı bir bakış açısıdır. İtiraz biçimi ya da bir karşı duruş halidir. Yanlış mı düşünüyorum?
Tamamen doğru !
Karikatür zaten doğası gereği muhalif bir sanattır. Öyle olunca güzeldir.
Yaşamın daha güzel seyredilmesine katkıda bulunur.
Çünkü güçler dengesinde genelde hep zayıftan yana olup, düzenin adilce işlemesi yönünde üstüne düşen görevi yerine getirir.
Genel itibariyle ''baskın güçlüler'' pek hoşlanmazlar bu sanat dalından.
Çünkü; kendileri için oturdukları koltukta bir fındık tanesidir karikatür. Rahat vermez onlara bir türlü.

Eğitimini aldığınız iç mimarlık mesleğini seçerken çizimlerinizin etkisi oldu mu?
Muhakkak oldu. Zaten özel yetenek sınavı ile girdiğimiz için bu bölüme, çok katkısı oldu diyebilirim.
Fakat aldığım iç mimarlık eğitimimin de karikatür çizimime epeyce artısı oldu.
Renk-ışık, proporsiyon ve perspektif konularında özellikle.

Sizi niteleyebilecek en iyi kelime nedir?
Bir kelime beni çok zorlayacak.
İyi ve kötü yönlerimle birkaç kelimede kendimi tanımlamaya çalışırsam şunları söyleyebilirim ;
Alçak gönüllü, duygusal, sporcu, avcı, agresif, kinci, sivri dilli, merhametli ve dürüst...
(Tabii bunları başkasından duymak daha gerçekçi olur :)

Değerli zamanınızı ayırıp sorularımı yanıtladığınız için çok teşekkür ederim.
Zahmet edip güzel sorular yönelttiniz.
Bu güzel sohbetiniz için çok teşekkür ederim sevgili Zeugma...

Rica ederim. Sorularıma içtenlikle verdiğiniz yanıtlar için asıl ben teşekkür ederim.
Sizin gibi değerli bir sanatçıyı konuk etmek benim için hem çok keyifli hem de onur vericiydi.



Kürşat Zaman'ın diğer çalışmalarını görmek için: Tıklayın lütfen

28 yorum:

  1. Çok keyif aldım roportaji okurken Zeugmacığım. Öncelikle teşekkür ediyorum sana emeğinden, Kürşat bey'e de samimi cevaplarından dolayı. İnanın keyifle okudum.

    Kürşat beyin karikatürlerini ve o karikatürlerde çoğu zaman yansıtılan ironileri çok seviyorum. Kahkahalarla gülmektense düşünerek gülümsemeyi seviyorum.

    Şunu fark ettim. Hani derler ya 'her başarılı erkeğin arkasında bir kadın vardır' sanki bunun bir örneği de Kürşat bey :-)

    Kürşat bey için başarılarının devamını diliyorum.

    Sevgilerle, sevgili Zeugma.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Pandoracığım, bu güzel düşüncelerin nasıl mutlu etti beni anlatamam. Keyifle okuduğun için çok teşekkürler. Ne mutlu bize :)

      Kürşat Bey'le ilgili yazdığın her kelimeye katılıyorum. Verdiği mesajları, o ince ironilerini ben de çok seviyorum. Kendisi ülkemizin yetiştirdiği değerli sanatçılardan ve en önemlisi de son derece mütevazı, güzel yürekli bir insan.

      Ve eşinin, başarılarında olan katkısı bence de yadsınamaz ;)

      Sevgilerimle Pandoracığım...

      Sil
  2. Senden daha çok röportaj bekliyoruz Zeugmam, harikaydı, keyifle okudum :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Beğendiğine sevindim Sibelciğim. Çok teşekkür ederim. İnşallah :)

      Sil
  3. benimde karikatüre ilgim var.o yüzden dikkatimi çekti.çok keyifli ve sıcak bir sohpet olmuş.satır aralarından karikatüre meraklı biri olarak bazı küçük dipnotlar da çıkardım.buarada kürşat beyi bu alanda ilk defa duyuyorum.bundan sonra sıkı bir takipçisi olacağım.
    http://www.sanattarihivearkeoloji.com/

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok teşekkürler.
      Satır aralarında, karikatüre ilgi duyan sizin gibi biri için dipnotlar var gerçekten. Hatta tüyolar...
      Kürşat Bey bu anlamda iyi bir kaynak.

      Sil
  4. bende çok keyif aldım. teşekkürler bu güzel röportaj için zeugma..kürşat beyin blogunu yeni izlemye başladım.. çok güzel karikatürler dikkat çekiyor..röportaj yanıtlarından ve çizimlerinden çok güzel bir insan olduğu belli kürşat beyin.. umarım "avcı" sıfatını siler yaşamından.. :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim shirin serkan. Beğeni almak ne güzel.
      Kürşat Bey'le ilgili pozitif görüşlerinize tamamen katılıyorum.
      ''Avcı'' derken zıpkınla balık avlamayı kastediyor bence...

      Sil
  5. Kürşat Bey'in karikatürlerini ben de beğeni ile takip ediyorum...Bu röportajı gerçekleştirdiğin için sevgili Zeugma öncelikle sana ve sorularına verdiği yanıtlarla kendisini daha yakından tanımamızı sağlayan Kürşat Zaman'a da ayrıca çok teşekkürler..

    Sevgiler ve esenlikler dilerim...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben de sana bu değerli düşüncelerin için çok teşekkür ediyorum sevgili Esin.
      Kürşat Bey'i hep birlikte daha yakından tanımak güzeldi gerçekten...
      Sevgiler...

      Sil
  6. Dusundurucu bir tarzi var. Sivridilliyim diyor ya kendine sanirim cizgileri de oyle.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Susmanın da bir sınırı olduğu görüşündeyim. Bir toplum düşün ki koyun gibi her şeye susuyor.
      O nedenle; sivri dilli olmak iyidir Didemciğim.
      Bunu tıpkı Kürşat Bey gibi, sanatçı duyarlılığıyla, sanatını ve yeteneğini konuşturarak yapmak ise şahanedir...

      Sil
  7. Hayata bambaşka bir pencereden bakar Kürşat, Onun yanında, onun sanatıyla, gözleriyle bakmak hayata inanılmaz heyecan verici ve eğlenceli...
    Sadece eşi değil sanatına en fanatik hayranlık duyan izleyicilerinden biriyim aynı zamanda.Başarılarına bir katkım olabiliyorsa ne mutlu bana ama birbirimize mesleklerimizde ilham verdiğimiz kesin:)
    Sorularınız çok özenle hazırlanmış bende okumaktan keyif aldım çok teşekkürederim Zeugma.
    Sevgiler..
    Burcu Zaman

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Burcu Hanım hoşgeldiniz..
      Sizi burada görmek çok hoş bir sürpriz oldu benim için.
      Aynen anlattığınız gibidir eminim :)
      Keyifle, heyecanla geçireceğiniz nice yıllarınız olsun birlikte. Mutluluğunuz artarak sürsün dilerim.
      Ziyaretiniz ve sarfettiğiniz güzel kelimeleriniz için asıl ben çok teşekkür ederim size...
      Sevgiyle...

      Sil
  8. Bu yorum yazar tarafından silindi.

    YanıtlaSil
  9. Bahçe kayısı doldu..göndermek isterim kabul ederseniz..çocukluğunuzun kayısılarından...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Mesut Bey, beni çok duygulandırdınız.
      Hassasiyet ve incelik dolu bu nazik teklifiniz için size ne kadar teşekkür etsem azdır.
      İnanın göndermiş kadar oldunuz. Hatta daha ötesi...
      Fakat ben ne kadar şanslıymışım ki bu yıl kayısı bolluğu var. Günde 1 kiloya yakın kayısı yiyorum, inanır mısınız? Hem de tıpkı çocukluğumun kayısılarından.
      Dostluğunuz ve iyi niyetiniz için tekrar tekrar teşekkür ederim.
      Sevgiyle kalın..

      Sil
  10. Popüler kültür adı altında her türlü argonun ve belaltının prim yaptığı günümüzde gerçek bir sanatçıyı profesyonel çizimleri ve hoş sohbetiyle tanımak çok güzeldi, teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Aynen öyle sevgili Tolga.
      Yazdığın her kelimenin altına imzamı atıyorum.
      O nedenle teşekkürler benden....

      Sil
  11. Merhaba Sevgili Zeugma,
    Çok uzun zaman sonra tekrar yazılarını okudum, keyiflendim, yer yer hüzünlendim, özlemişim blogunu, iyi geldin :)
    İki yıldır kendim yazmadığım gibi kimseyi takip de edemiyordum, artık fırsatlar yaratmaya çalışıyorum sevdiğim şeyleri tekrar yapmak için.
    Şimdilik bir kaç sayfanı okudum, hepsi çok güzeldi. Bu röportaj da çok hoştu, Kürşat Zaman'ı ben de çok beğenirim, özellikle sorduğun soruların tam yerinde ve çok doğru sorular olmasını çok sevdim, bu konuda çok başarılısın, tebrik ederim.
    Tekrar görüşmek üzere.
    Sevgiler..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba sevgili Pervane,
      Ne güzel bir rastlantı oldu. Kürşat Zaman'ı çok beğendiğini söylemen ve bu vesileyle uzun zaman sonra sesini duyabilmek ne güzel!
      Uzun bir süredir yoksun. Yazdıklarını okurken ben de hüzünlendim. Nerelerdesin, neden yazmıyorsun?
      En kısa zamanda tekrar yazmaya başla lütfen.
      Görüşmek üzere..
      Sevgilerimle...

      Sil
  12. Zeugmacım,
    Yazmaya başladım tekrar. İnşallah devam edeceğim.
    Görüşmek üzre..

    YanıtlaSil
  13. gerçekten çok düzgün ve keyifli bir röportaj olmuş! kendisini de çok severim, sayfanda görmek ayrıca mutlu etti

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkürler nini.
      Konuğumuz çok düzgün ve kaliteli biri olunca ortaya ister istemez böyle bir sonuç çıktı.

      Sil
  14. K.Zaman'a niyetlendiğim soruların çoğunu sormuşsunuz... Bu söyleşi; benim için çok güzel bir kaynak oldu. ikinize de sevgi ve saygılar...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Güzel bir kaynak oluşturduğumuzu duymak mutluluk verici.
      Çok teşekkürler...
      Sevgi ve saygılar...

      Sil
  15. Great blog here! Also your web site loads up fast! What host are
    you using? Can I get your affiliate link to your host? I wish my web site loaded up as quickly as yours
    lol
    Also visit my blog - como tomar creatina

    YanıtlaSil
  16. Useful information. Lucky me I discovered your web site accidentally, and I'm shocked why this coincidence didn't took
    place earlier! I bookmarked it.
    My page :: helpful resources

    YanıtlaSil