2015/03/30

Anadolu Medeniyetleri Müzesi (3.Bölüm)

Anadolu’da yazılı tarihin başladığı dönem olan Asur Ticaret Kolonileri Dönemi'nde (M.Ö. 1950-1750) ''yazı''nın Anadolu’ya girişi gerçekleşirken, ticaret olayını kalay, keçi kılı, dokuma ürünleri, elbiselik kumaşlar, süs eşyaları ve bazı kokular karşılığı satın alınan altın ve gümüş eşyalar oluşturuyor.

1948'den beri devam etmekte olan Kültepe kazılarında toprağın altından çıkarılanlar gerçekten hayret verici.

Düşünün, tıpkı günümüzde araba sevkiyatı yapılırken tutulan kayıtlar gibi, 4 bin yıl öncesi eşek sevkıyatı yapılırken de kayıt tutuluyormuş.
Sergilenen eserler içinde hanımların 4 bin yıl önce de ayna ve cımbız kullandığını, bugün bile gıptayla bakılan harikulade takılar takıp göz alıcı aksesuarlar kullandığını şaşkınlık içinde görüyoruz. Tüm bunlar 4 bin yıl sonrasında bile çok da fazla bir şey değişmediğinin göstergesi adeta. Söz konusu parçalara bir sonraki postta değil, ileri tarihlerde ''zaman zaman'' yer vereceğim. Bu bölümde beni çok şaşırtan yazılı belgeler var:

Evlilik Belgesi
Pişmiş Toprak, Kültepe, M.Ö. 18-19.Yüzyıl
Asurlu İdi Adad’ın Anadolulu Anana ile evlenmesine dair, Asurlu üç şahidin huzurunda düzenlenmiş bir sözleşme.
Sözleşmede İdi Adad’ın Anadolu’da ikinci bir eş alamayacağı; eğer alır ve Anana’yı boşarsa ona 5 mina gümüş ödeyeceği karara bağlanmış.

Marriage Sertificate
Terracotta, Kültepe, M.Ö. 18-19.Centuries, B.C.
A contract drawn up in the presence of three witnesses Assrian Idi-Addads marriage with Anatolian Anana. In the contract it is decided that Idi-Adad could not take another wife in Anatolia; if he did and divorced Anana he had to pay her 5 minas silver.


Boşanma Belgesi
Pişmiş Toprak, Kültepe, M.Ö. 18-19.Yüzyıl
Tablet, Anadolu’nun yerlisi olan bayan Sakriuşva ile Asurlu tüccarlardan Assur-taklaku’nun boşanmaları konusunda düzenlenmiş. Bu belgeden, kadın ve erkeğin boşanma, yeniden evlenme ve eş seçme konusunda eşit haklara sahip olduklarını öğrenmekteyiz. Ayrıca, boşanma tarafların rızası ile olduğundan tazminat alınmayacağı da özellikle belirtilmekte.

Certificate of Divorce
Terracotta, Kültepe, 18-19.Centuries, B.C.
The tabet is prepared for the divorce of native Anatolian Sakriusva and Assyrian trader, Asur-taklaku. This document sets out that men and women had equal rights to divorce and remarry, and choose his/her spouse. Also as to divorce is with the consent of both individuals, it is particularly noted there would be no combensation.

Antlaşma Metni
Kaniş ile Asur arasında yapılan antlaşma metninde Asurluların taşınır veya taşınmaz mallarının zorla ve ucuza alınamayacağı, öldürülen bir Asurlu için kan parası ödeneceği, Kanişli bir kimseye borcu olan Asurlunun ticari faaliyetlerinin kısıtlanmayacağı ve borcunun yerine başkasının sorumlu tutulamayacağı gibi maddeler yer almaktadır.

Treaty Text
The clauses take place in the treaty between Kanesh and Assur mention that movable and immovable property of the Assyrians cannot be taken by force and on the cheap, a blood Money should be paid when an Assyrian is killed, commercial activities of an Assryrian who owes someone from Kanesh should not be restrichted, and someone else should not be hold responsible for his debt.


Vasiyetname
Pişmiş Toprak, Kültepe, M.Ö. 18-19.Yüzyıl
Asurlu tüccarlar, vasiyet bırakmak suretiyre miras intikalini hukukileştirmişler. Agua adındaki bir Asurluya ait bu vasiyetnamede ''Asur’daki ev karımındır, karım gümüşü oğulları ile birlikte paylaşacak,'' ifadesi yer alıyor. Agua’nın ölümünden sonra servetinin üzerinde ilk hak sahipliğini karısına tanıması, kadının aile içindeki önemini vurgulamaktadır.

8 yorum:

  1. Seneler evvel gitmiştim, Hitit buluntuları aklımda yer etmişti çok özel parçalar. Yazı dizisini de geriye dönük olarak okudum, görsellere baktım. Yeniden gidesim, son haliyle göresim geldi. Çok daha gelişmiştir eminim, yaşattığın için çok teşekkürler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hitit buluntuları özellikle muhteşem, çok doğru.
      Bu dizinin hiç gitmeyenlerde gitme, gidenlerde yeniden gitme isteği uyandırmasını çok isterim.
      Görselleri müzedeki bilgilerle aslına sadık kalarak birleştirdim. Google'da eserlere ait pek çok görsel var ama örneğin bu sayfadaki açıklayıcı bilgilerin hiçbiri yok.

      Ve müzenin çok daha geliştiği doğru tahmin!

      ''Ankara ve Klasik salonları için arttırılmış gerçeklik teknolojisi kullanılarak akıllı telefonlar ve tabletlere yönelik bir uygulama hazırlanmış. Anadolu Medeniyetleri Müzesi işbirliği ile Türk Telekom Şirketi ARGELA tarafından geliştirilen ve uygulamaya başlanan projenin adı 'Mobil Müze'dir. Seçilen eserlerin bilgisini almak için cihazınızın kamerasını açarak ilgili vitrine doğrulttuğunuzda, uygulama vitrini tanıyarak sizlere çoklu medya desteğiyle sunum yapmaktadır. Bu sunum için, vitrinin açıklayıcı bilgisi ve bilginin seslendirilmesi, seçili eserlerin yüksek çözünürlüklü görsellerini ve üretim tekniklerine ait kısa filmleri içermektedir. Uygulamayı kullanarak aynı zamanda plan üzerinde nerde olduğunuzu da görebilirsiniz. Mobil Müze uygulaması, sadece müze binasında çalışmaktadır ve kayıt bilgileri müzede bulunan ağa bağlandığınız anda ulaşılmaktadır.''
      (Kaynak: Aktüel Arkeoloji Dergisi, Sayı: Temmuz- Ağustos 2014)

      Şimdilik 3 bölüm yeterli. Çok da peş peşe olmasın.
      İlgin için teşekkürler Burcu.

      Sil
  2. Biz gittiğimizde müzenin her bölümü açık değildi, kimisi görmemişim bunlardan. Ama takıları hatırlıyorum, şimdi satılsa alıp takarım diye düşünmüştüm:-)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar

    1. Bu takılar en eski tarihliler. Daha sonraki çağlarda neler neler var.
      Som altından yapılmış yılan başlı bileklikler, kolyeler. Onları hatırlıyorsundur.
      İmitasyonları yapılmıştır belki. Görsem ben de alır takarım :)
      Ben en iyisi sırf takılarla ilgili özel bir bölüm yapayım :))

      Sil
  3. Ben de instagram da kısa bir hikaye yapmıştım. :) Evlilik antlaşması ile ilgili aklıma getirdin. İnsanı şaşırtan ve büyüleyen bir yer değil mi? Bak bir hikayem daha vardı. Onu geliştirsem mi diye düşündüm.;) Eline sağlık.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Şaşırtan ve büyüleyen bir yer, haklısın. Çağlar arasında akıp gidiyorsun. Gözünün önüne kendiliğinden o dönem geliyor. Takılar takmış Taş Devri kadınları, saçlı sakallı erkekler, giysiler, ellerinde oradaki silahlar. Uçuşan imgeler, imgeler...

      Evlilik ve özellikle boşanma antlaşmalarına çok şaşırdım. Kaç bin yıl önce ne kadar medenice maddeler hazırlamışlar. Her biri günümüz örümcek kafalılarına birer ibret belgesi. Helal olsun!

      İnstagram'da hikaye olmaz kuzum:) Bloguna gel ve o hikayeyi geliştir lütfen.
      Şimdiden eline sağlık diyorum ;)

      Sil
  4. Yıllar öncesinde uygarlığın kanıtı gibi adeta, ne sağlam belgeler bırakmışlar. Ticaretten evlenme- boşanmalara, anlaşmalardan vasiyetlere kadar düzenlenmiş belgeler.
    Bilgiler görsellerle harmanlanınca ortaya böyle tekrar tekrar incelenecek bir post çıkıyor.
    Elinize,emeğinize sağlık...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Antik Çağ'da bile olsa insan ilişkilerinde sıkıntı yaşanmış demek ki.
      'Medeni'' bir şekilde düzene oturtmayı başarmaları, bunun asırlar öncesi belgelerle kanıtlanıyor olması çok ilginç ve etkileyici gerçekten.
      İlginiz için teşekkür ederim...

      Sil