2009/11/15

Metafizik Karmaşası

Haydi gelin, bugün duyularımızı ve algılarımızı aşan ve oldukça gizemli bir konu olan ''Metafizik'' nedir, onu inceleyelim.

Filozoflar tarih boyunca metafizikle çeşitli şekillerde ilgilenmiş, ya metafizikten yana olmuş ya da metafiziği eleştirmişler. Felsefenin belirli bir bölümü olan metafizikte ''Tanrı var mıdır?'', ''Ruh ölümlü mü, ölümsüz müdür?'', ''Varlık nedir?'', ''Bir dış dünya var mıdır?'', ''Vücut ile ruh arasındaki ilişkiler nelerdir?'' türünden sorulara ilk çağlardan beri cevap aranmış, ayrıca bilgimizin nereden geldiği, neleri bilmemizin mümkün olabildiği ele alınarak günümüze kadar ulaşmış ve halen güncelliğini korumaktadır.

Dilimizde ''fizik ötesi'' olarak kullanılan metafizik (metaphusika) sözcüğü, Yunanca'da ''öte'' anlamına gelen meta ve ''doğa ve özdeksel'' anlamındaki phusika sözcüğünün birleşimi.
Sözlük anlamı ''doğa ötesi''...

Metafizik yöntemde değişim yoktur. ''Doğa nasıl yaratıldıysa öyle gidecektir'' görüşü geçerlidir ve karşıtlar bir arada bulunamazlar. Örneğin bir insan ya iyidir ya da kötü. Aynı zamanda hem iyi hem kötü olamaz.

Birçok kişi hayatı düşünsel anlamda metafizik ögelerle yaşıyor. Metafizik ''duyumlar üstü, herkesin anlayamayacağı, bilimin akıl erdiremediği ve aciz kaldığı konuları'' içine alıyor. Tarih boyunca insanlığı etkilemiş olan bu ögeler, genel anlamda nesne ve olguların birbirinden bağımsız olduğunu savunan bir düşünce yöntemi.

Bilimsel temelden yoksun bir görüş ve anlayışı dile getirdiğinden
''Kurgusal görüşler ve varlığın duyularla algılanamayışı üzerine varsayılan yapıntılar'' olarak birçok insanın aklın sınırları dışında gördüğü gizemli bir konu olarak günümüze kadar ulaşmış.

Metafizik yöntemde olgular birbirinden koparılarak ele alınır. Bir olayın onu çevreleyen şartlarla bağı kurulmaz, kendi başına değerlendirilir. Örneğin, insanı oluşturan kişilik özelliklerinin içinde yaşadığı toplumda şekillenmediği kabul edilir. Dolayısıyla bir insanın yalancılık, sahtekarlık, ya da tam tersine dürüstlük, adalet ve benzer özelliklerle birlikte doğduğu ileri sürülür.
Birçok filozofun görüş ürettiği metafizik sistemin en sonuncu büyük düşünürü Hegel'dir ve evrensel oluşmanın düşünceden doğduğunu savunmuştur.
Günümüzde de pek çok insanın, başlarına gelen (önlenemez türden) gizemli olayı metafiziğin bir parçası olarak değerlendirdiğini sıkça görmekteyiz.

10 yorum:

  1. Kolay anlaşılır, iyi bir yazı...

    YanıtlaSil
  2. Sevgili Zeugma,
    Bahsettiğin filozoflardan Descartes ''birbirleriyle hiç alakası yoktur'' diye varlığı temelde,
    -Yer kaplayan madde
    -Düşünen zihin olarak ikiye ayırıyor.
    Bu kavrayışa göre Tanrı yalnızca, maddeyi yaratmış bir ilk neden.
    İlk yaratılıştan sonra her iki dünya da kendi kurallarıyla işliyor. Aralarındaki bağlantı da insanın ruhu ile bedeni arasındaki ilişki vasıtasıyla kuruluyor.
    Kuantum teorisiyle de yakından alakalı tabii bu durum.
    Benim çok ilgi duyduğum bir alandır bu.Fakat tam olarak işin içinden çıkamıyorum.
    Hayatımda bazı gerçeklerin metafizikle ilgili olduğuna inancım çok büyük.

    Zor bir konu seçmişsin:)
    Sevgiyle kal...

    YanıtlaSil
  3. Çok ağır konu ya. Bu yazıyı okuyunca az çok bir şeyler anladım gibi. Yüz kere okusam da şimdi anladığımdan fazlasına basmazdı kafam. Daha önce araştırdığım kaynaklardan hiç bir şey anlamamıştım. Ben Quantum Fiziğini merak etmiştim bir aralar biraz araştırayım dedim, bir kaç satır okuduktan sonra hiç oralara bulaşmamaya karar verdim. :D

    YanıtlaSil
  4. Sevgili alizafersapci,
    Sevgili Justice,
    Sevgili mr_lonely,

    Paylaşımınız için teşekkür ederim.

    Bu konu günümüz felsefecilerinin bile içinden çıkamadığı ve görüş ayrılıklarına düştüğü gizemli ve ağır bir konu gerçekten..

    Ama ben metafiziğe inanıyorum.

    Bu yazıyı şimdilik atlayıp Google ziyaretçilerinden konu ile müspet görüşleri olanlara rastlaması ve görüş bırakmaları dileğiyle üstüne hemen başka bir post yayınlıyorum...

    Sevgiyle kalın...

    YanıtlaSil
  5. Sevgili Zeugma'm;
    Başımıza gelen gizemli olayların metafiziğin bir parçası olduğuna inananlardan olmamız bizleri mutlu ediyor zaman zaman üst platforma, bazen de seyirci koltuğuna oturtuyorsa sorun yok.Akışa kendini bırakıp rüzgara kanatlarını açmak gibi bir şey olur bu.Bir insan tümden iyi, diğeri tümden kötü olamaz.Aslında KÖTÜ diye ve günah diye birşey yok(bir beldenin iyileri olduğu gibi, "kötü yakıştırmalarını" da, cüzi aklın sınırlarında gördüğünü sanan ve öylece değerlendiren bizlerin sınırlı fikirleri oluşturuyor zaten.Çok derin bir konu bu ama!Neyse fazla karıştırmayalım. Sevgilerimle.

    YanıtlaSil
  6. Lise fen bölümü mezunu biri olarak(Felsefe okumamış) haddimi aşmak istemedim. Kaldı ki bilim adamları bile bir sonuca varamamış. (Ama yazmazsam da çatlarım.) "İnsan" öyle kolay çözülecek bir kavram değil. Kesin olarak bilinen ölümlü olduğu. Doğduğumuzdan itibaren bizi etkileyen o kadar çok şey var ki. Genetiğimizden, yediğimiz içtiğimiz şeylere, ailemizden, astrolojik haritamıza kadar her şey attığımız adımı, sağlığımızı etkiliyor. Buna Tanrı' yı, alın yazısını şans faktörünü daha neleri neleri ekleyebiliriz.
    Çok bilimsel olmadığını biliyorum. Metafizik, kişisel olarak bana bir çıkış yolu sunmakta sanki. Zor zamanlarda tutunacağım, bir umut ışığı gibi.Ya da "ben istersem gelir" "çok istersem olur" derken daha güçlü hissedebilirim kendimi.
    Somut olarak, bu dünyada tam zamanında karşıma , karşımıza çıkıp bizi zordan kurtaracak birilerinin-bir şeylerin olduğuna hep inanırım. Yaşamımdaki olaylar öyle düzenli gelişmiştir ki çoğu zaman şaşkınlıkla " aaa hiç beklemiyordum", "tam zamanında" diyerek sevinçle karşılamışımdır.
    Bu bilimsel temelden uzak, bireysel
    bazda muhabbeti burada kesmek en hayırlısı.
    Çok derin bir kuyuya taş attın Zeugma' cım. Konu beni aşar ama, sana yazmadan geçemiyorum...
    İyi haftalar diliyorum canım...

    YanıtlaSil
  7. Canımın içi Zeugmam,

    Yaa, ne diye içinden çıkılamadığını bildiğin, bu tür bir konuya çekiyorsun bizleri de..?
    "Ama ben metafiziğe inanıyorum." diyerek de noktayı koymuşsun.. :)

    Canımın içi, sen metafiziğe değil, batıniliğe de, hurufiliğe de, hatta ve hatta şeytaniliğe de inansan, sen yine de canımın içisin..
    Seni inandıkların ile değil, bu inandıklarından bağımsız kişiliğin için seviyorum..

    Senin için olan kısmını şimdilik burada kesip, asıl konuya dönecek olursam;
    Metafizik ve batıni düşünce yapısı, insanlığın tarih boyunca sık sık önüne çıkan bir kavram, bir olgu olduğu bir gerçektir.
    Bu düşünce sistemleri, tek tanrılı dinler içinde de, çok tanrılı dinler içinde de, kendine taraftar bulmuş ve o dinlerin içinden farklı bir kol, farklı bir mezhep şeklinde kendini göstermiştir.
    Bu düşünce sistematiğinin en belirgin özelliği, her bir öğretinin -bu öğreti ilahi veya kişisel olabilir, farketmez- genel anlayışın ötesinde ve gizli anlamlara sahip olduğu, herkesin anlayamayacağı farklı anlamlar içerdiği şeklinde özetleyebileceğim bir görüş ve düşünceye sahip olmasıdır.
    Durum böyle olunca da, bir metinde yazılı olan görüş, düşünce ve/veya emir ve yasakları farklı anladığını söyleyerek, hatta bunları pek dillendirmeyip, gizleme yoluna gidildiğini görmekteyiz.

    Fakat, burada bahsettiğim batınilik ve metafizik kuramları arasında benzerlikler olduğu gibi, aralarında önemli farklılıklar da bulunmaktadır.
    Bu farklardan önemli bir tanesi; Metafizik kuramında, iyilik ve kötülüğün aynı anda, aynı kişide bulunamayacağı fikridir.
    Batınilikte ise, kötüden iyiye gidişi, hiçlikten varlığa varış, çeşitli merhalelerden sonra da tekliğe geçiş şeklinde kısaca özetleyebileceğim, bir tanrısal benliğe ulaşma olarak görülmektedir.

    Şimdilik bu konu üzerinde okuduğum bilgilerden, aklımda kalanlarla söyleyebileceklerim bunlar..
    Bu konuda çeşitli metinler arayıp, oradan hareketle yorumda bulunmanın da, hem benim açımdan zaman yönünden, hem de bu sayfanın amaç ve yeterliliği açısından gereksiz olduğunu düşünüyorum.
    Ancak, bu konuda son söz olarak şunu söylemem gerekir.
    Benim düşüncelerimde, metafiziğe ve batınıliğe zaman zaman kaymalar olduğunu gözlemleyip, bunu söylesem de; metafizik ve batınilik kavramlarına tam olarak güven duymadığımı, kesin bir inanç beslemediğimi de ayrıca belirtmek isterim.

    Canımın içi Zeugmam, benim bu konuda saçmalayabileceklerim bu kadardır. Daha fazla uzatırsam, saçmalıktan öte, zırvalamaya kadar gidebilir.

    Çok çok öperim, meleklerin kraliçesi Zeugmam..

    Sevgilerimle..

    YanıtlaSil
  8. ben hiç felsefe okumadım biliyor musun abla?
    sevgilim, iki adet felsefeye giriş kitabı hediye etti ama, onlara da başlayamadım henüz...
    kafayı toparlayıp, okumak istiyorum ama...
    metafizik konusunda o yüzden pek yorum yapamıyorum...
    bilmediğim bi konu, sanırım :)

    YanıtlaSil
  9. Ruhun ölümsüzlüğüne, bir insanın hem iyiyi hem kötüyü içinde barındırabildiğine ve hatta iyi ve kötü diye birşeyin olmadığına ve önünde sonunda "BİR" olacağımıza inanıyorum. Artık bunun ismi neyse :)

    YanıtlaSil
  10. Sevgili sufim;
    Bir insanın ya tamamen iyi ya da tamamen kötü olması görüşüne ben de katılmıyorum.Çok katı bir görüş bu.Sınırlı bir görüş olmaktan öte geçemez ve elbetteki kötü denilen bir insanın Yaradan'dan gelen iyi ve insani özellikleri, duyguları mevcuttur
    Çok derin bir konu bu. İstesek de fazla karıştıramaz, net bir sonuca ulaşamayız gerçekten.
    Sevgilerimle..

    Sevgili Asucuğum;
    Metafizikle ilgili yazmış olduğun değerli fikirlerinde tamamen katılıyorum. En çok da tıkandığımız yerde çıkış yolu olarak tutunmamızla ilgili olan kısmına.
    Ve dediğin gibi benim yaşamımda da çok gizemli olaylar gerçekleşiyor. Örneğin altıncı his ötesi yoğunlukta duyumsadığım şeyler bir bir gerçekleşiyor bazen.
    Kuyuya taş attım , doğru. En iyisi bu kuyunun başından çekilmek şimdilik.
    Paylaşımın için çok teşekkür ediyorum. Sevgilerimle..

    Sevgili Arzucuğum;
    Beni yine göklere çıkarmışsın, yapma böyle. Çok teşekkür ederim hakkımdaki bunca güzel söze.Seninle metafiziksel bir bağımız olduğuna inanacağım şimdi iyice:)
    Canım,ben de konuyla ilgili metinler okudum ama anlayabileceğim sadelikte ve netlikte bilgilere ulaşamadım. Zaten tarihten günümüze kadar bu böyle sürmüş.İnananlar bile kendi aralarında ayrılığa düşmüş.
    Saçmalamak falan değildi yazdıkların, araştırmacı ruhun yine kendini göstermiş ve onca zamanını ayırmışsın, teşekkür ediyorum ilettiğin bilgiler için.
    Burada metafizikle ilgili farkımız benim açıklayamadığım, fakat''net'' diyebileceğim bir inanç içinde olmam.
    Ben de seni çok çok öpüyorum sevgili Arzucuğum.
    Sevgilerimle..

    Sevgili Semeciğim;
    Felsefe ile ilgilenmeni öneriyorum sana. Yatkınsın çünkü bu alana.
    Ama o kitapları ezbere bilseydin bile yine olmayacaktı inan:)
    Sevgilerimle..

    Sevgili Sibelciğim;
    Yazdığın cümledeki detaylar bana reenkarnasyonun tarifi gibi geldi sanki.
    Ama tam olarak bilemiyorum.
    Ve bence de her insanın içinde hem iyi hem kötü barınıyor. Miktarı eşit olmasa da.Kötüyü ya da iyiyi bastırmak bize ve içinde bulunduğumuz çeşitli etkenlere göre değişebilir, diye düşünüyorum..
    Sevgilerimle..

    YanıtlaSil