Kaz Dağı'nın Yörük Kadınları

İnsanoğlunun neyi, nereden, kimden, hangi şartlarda öğreneceği hiç belli değil. Öğrenmek yaşam boyu süren bir olgu. Doğup büyüdüğümüz aileyle başlayan öğrenme sürecimiz gittiğimiz okullar, ilgi alanlarımız, en çok da okuma alışkanlığımıza göre şekil alıp bilgi birikimimizi oluşturuyor.  

Yüzyıllardır sürdürmekte oldukları göçebe tarzı yaşam biçimleriyle Anadolu halkının önemli bir nüfus kesitini oluşturan Türklere ''yörük'' deniyor, bilirsiniz. TDK sözlükte ise ''Hayvancılıkla geçinen, genellikle Toroslarda yaşayan göçebe Türk oymağı, Türkmen'' diye geçiyor.

Bugün kahvaltı sonrası TV başında takıldığım bir canlı yayında konu döndü dolaştı yörüklere geldi. Programdaki bir yetkili yörük kelimesini açıklarken dedi ki: ''Yörük; yani yö-rük 'Yürüyen Türk'ten geliyor.'' Buna bayıldım.😊

Geçen haftalarda çarşıda kuyumcunun önünden geçerken gördüğüm bu kadın da Kaz Dağı yörüklerinden. Yöresel kıyafetleriyle şehre inip, nane, papatya gibi kurutulmuş bitkiler ve ahşap el işleri satışı yapan kadınlardan. O gün kocasıyla birlikte kuyumcuda oluşu aklıma birkaç kötü ihtimal getirdiğinden üzülmüştüm. Belki de parasız kalmışlar ve zor günler için biriktirdikleri bir-iki küçük altını bozdurmaya gelmişlerdi. Çünkü ben onların, hiç değişmeyen rengârenk kıyafetleriyle şehrin cadde ve sokaklarında her an karşıma çıkmaları olasılığına aşinaydım.

Bu kadınlar genellikle kafeterya önlerinde, üç nesil bir arada gezerek satış yaparlardı. Büyükanne, genç anne ve sırtına bağladığı 0-3 yaş aralığındaki bebek ya da 4-5 yaşlarında bir kız çocuğuyla beraber. Küçük kız da aynı tarz rengârenk giysiler içinde olurdu. Pandemiyle birlikte pek çok şey gibi onların da yok oluşu, muhtemelen geçim sıkıntısına düşmeleri ne acı.

Ağaç İnsan İda Yürüyüşte

İlk bakışta bir karnavaldaki geçit törenindeymiş gibi görünen ve ağacı betimleyen bu figürü geçtiğimiz pazar günü Çanakkale'de çektim.

Oysa doğa severler tarafından Kazdağları’nda gece gündüz demeden sürdürülen çadırlı nöbetin 136. günü düzenlenen yürüyüşten bir kare bu.

Kordon boyunca süren ve İskele Meydanı'nda sona eren yürüyüş ve akabinde yapılan basın açıklaması dahil, her aşamada kukla ağaç ‘İda’ da vardı. Yürüyüş boyunca doğa severleri yalnız bırakmayan bu ilginç ağaç adam ilgi odağıydı.

Altın madeni projesi ve ağaç kesimleriyle tepki çeken Alamos Gold ve ona eşlik eden yerli şirketin ruhsat yenileme süresi 13 Aralık’ta, yani bugün doluyor. İşte bu nedenle bir uyarı niteliğinde olan yürüyüş HeryerKazdağları ve Kazdağları İstanbul Dayanışması tarafından Kirazlı/Balaban mevkiindeki maden alanında başlatılmıştı ve Çanakkale merkezde ''Ruhsatsız Alamos Gold, Kirazlı’yı acilen terk et!'', ''Ormanlar, nehirler sermaye değiller'', ''Her yer Kazdağı, her yer direniş'' sloganlarıyla gerçekleşti. Yaşam savunucuları, altıncı şirketler gidene kadar Kazdağları’nı terk etmeyeceklerini, ekoloji mücadelesinin birlik olarak kazanılacağını ilan etti.

Kirazlı/Balaban’dan zincirlerinden kurtulup doğa severlerle birlikte İskele Meydanı'na kadar yürüyen “İda” yı insanın bir mıh gibi aklına kazımaması, Kazdağları’nın çığlığını haykırdığı şu cümlelerden etkilenmemesi mümkün mü?