Osmanlı'nın Parmak İzi: Safranbolu

Bugünkü yazı ile Yedigöller gezimizin Safranbolu ayağındayız. Muhteşem mimarisiyle görenleri büyüleyen Safranbolu evlerini dolaştıktan sonra Tokatlı Kanyonu ve Cam Teras'a geçiş yapacağız.
Karabük ilinin en eski ilçelerinden olan Safranbolu, Batı Karadeniz kıyılarını Kuzey ve Orta Anadolu’ya bağlayan yol üzerinde.
Coğrafi konumu nedeniyle çok eski devirlerden beri yerleşim alan şehir, 14. yüzyılın başından itibaren Türklerin hakimiyetinde. Ve hepimizin bildiği gibi 18. ve 19.yüzyıl Osmanlı mimarisine özgü ahşap, yığma evleri ile ünlü...

Sokakları, çarşılarıyla o eski zamanların huzurlu dünyasından esintiler taşıyan Safranbolu'nun Beypazarı'ndakine oldukça benzeyen geleneksel şehir dokusu, tarih ve kültür turizmi açısından hayli önem taşıyor. Bölgede yetiştirildiği için adını aldığı safranın heykeli şehre yapılalı 2 yıl kadar olmuş. Heykelin üzerine en kısa haliyle safrana dair şu bilgiler geçilmiş: ''Homeros ve Hipocrates, safranın çağlar boyunca İran ve Keşmir Bölgesinde yetiştirildiğini kaydetmiştir. Moğollar safranı Çin'e, Araplar İspanya'ya, Haçlılar Batı Avrupa'ya tanıtmışlardır. Dünyada safranın 70 cinsine ait 1800 türü vardır.''

Safranbolu evlerinin neredeyse tamamını son derece geniş bir panorama içinde izlemek istiyorsanız
Hıdırlık Tepesi'ne çıkmanız gerekiyor. Ya da benim yaptığım gibi Cinci Han'ın en üst katına.
Evlerin uzaktan tıpkı oyuncak evler gibi dizilmiş görünme nedeni birbirinin önünü, güneşini, manzarasını
tamamen kapamayacak, aynı zamanda komşunun evinin içini görmeyecek tarzda yapılmış olmaları.

Varlıklı ve kalabalık Türk aile yapısına göre inşa edilmiş Safranbolu evleri 2 ya da 3 katlı ve genellikle cumbalı.
Arnavut kaldırımlı yollarda ve dar sokaklarda gezinirken sokağın yukarı kısmının dar olduğunu, ancak aşağı
inildikçe bu darlığın genişlediğini göreceksiniz. İşte bunun nedeni, yük taşıyan at arabalarının sokağın
çıkışına geldiklerinde manevra alıp rahat dönebilmeleri içinmiş.

Safranbolu'daki Ters Ev Aksiyon Parkı

Safranbolu'daki Ters Ev'i görünceye kadar böyle uçuk kaçık projelerin bizim ülkemizde olup olmadığını bilmiyordum. Bilenlerin sayısı da pek fazla değil kanımca. Ters dönmüş bu ev, Karadeniz Bölgesi'ndeki ilk "upside down house" (ters ev) projesi olup, şu an ''Dünya Kültür Mirası'' Safranbolu'da ziyarete açık bulunan son derece sıra dışı bir mekân. Daha bir yılını doldurmamış, çok yeni bir proje.

Ters Ev, 2018 Ağustosunda ziyarete açılmış. Açılmış ama aradan 6 ay bile geçmeden yeniden tadilata alınmış. İşte biz tam da bu tadilat zamanına rastlamışız. O yüzden de dışarıdan ve fazla yaklaşamadan fotoğraflardaki kadar görebildik. Giriş kısımları kumla, inşaat malzemesiyle doluydu. Gönül isterdi ki şekil almış son haliyle, iç dizaynını da görebilseydik.

Bu şaşırtıcı ve eğlenceli görünümlü mekânın sahipleri ''Gelin siz de tepetaklak olun!'' diye bir motto yaratmışlar. Ters evin, fotoğraf çekmeyi ve paylaşmayı sevenlerin içinden çıkmak istemeyecekleri harika bir mekân olduğunu, burada çekilen fotoğraflara herkesin bayıldığını ve ziyaretçilerin çok mutlu ayrıldıklarını söylüyorlar. Instagram hesapları da burada. Safranbolu'da gezip görülecek yerler arasına dahil edilen ve eğlenceli bir mola yeri niteliğinde olan Ters Ev, Safranbolu'nun İncekaya Su Kemeri, Tokatlı Kanyonu ve Kristal Teras gibi önemli turizm merkezlerinin yanı başında.

Bu arada; her ne kadar göremesek de Safranbolu'da ''Tepetaklak Konak'' adında başka bir ters ev daha varmış. 20 yıl İstanbul'da yaşadıktan sonra memleketine gelip bir şeyler yapmayı düşünen bir girişimci oluşturduğu bu sıra dışı evde kendisinin, babasının, dedesi ve annesinin 1980'li yıllarda kullandığı yatak, mobilya, dolap, telefon, beşik, buzdolabı gibi nostaljik esintili eşyalar kullanmış. Ve yine aynı şekilde eşyaların hepsi tamamen ters bir mantıkla tavana montajlanmış.