Macaristan'dan Enstantaneler

Tarih bilgilerinizi yoklayacak olursanız; Macaristan ile ilgili neler hatırlarsınız? 

Ben bu ülke topraklarının Mohaç Muharebesi ve Budin'in fethiyle yaklaşık 150 yıl boyunca Osmanlı İmparatorluğu'nun yalnızca Orta Avrupa'daki ana üssü, siyasi merkezi olmakla kalmadığını, Viyana ve Orta Avrupa içlerine yapacağı askeri seferler için devasa bir lojistik üs olduğunu hatırlarım mesela. 

Başkent İstanbul'u ve Balkanlar'ı, Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu ile Habsburg tehdidine karşı batıdan koruyan bir savunma hattı olduğunu ve batıdan gelecek tehditlere karşı koruyan güçlü bir savunma kalkanı (tampon bölge) işlevi gördüğünü de.

En kısa haliyle, bizimdi bu topraklar bir zamanlar a dostlar! 1,5 asır boyunca pek çok hayati görev üstlendi. Evet, Budin (Budapeşte), Osmanlı'nın "Serhad" (sınır) vilayetlerinin merkeziydi. Viyana üzerine yapılan seferlerde ordunun toplanma, mühimmat depolama ve kışlama üssü oldu. Gerçekten de tarih sayfalarını karıştırınca, özellikle de Tuna Nehri'nin kıyısındaki o topraklara ayak bastığınızda bıraktığımız derin izleri ve üstlendiği o devasa misyonu hatırlayıp bir ''Ah!" çekmemek elde değil.

Macaristan’ın başkenti Budapeşte'de Gözetleme Taşı noktasında bulunan Buda Prensi ve Peşte Prensesi Anıtı

Hayatımın En Yoğun Eylül Ayı Sona Erdi

Bir sürü yorgunluk ve yoğunluğun içinde olduğumu söylemiştim hani. Neredeyse üç hafta boyunca üç vilayet arasında dokuduğum mekikler sona erdi ve nihayet dinlenecek zamanlarım olacak derken bir güzel nezle olup geldim. Neyse ki boğazımdan aşağı inmedi ve geçmek üzere. Saman nezlesi galiba. Hayatımda hiç bu kadar üst üste yorulmamıştım. Hayatımda hiç trene de binmemiştim (ülkemizde). Mavi trenle, dinlenerek, rahat bir şekilde oturarak ya da uyuyarak giderim sanmıştım; ama yanılmışım. Sabaha kadar telefonla konuşanlar vardı arkamızda. En az 7-8 kişiyle konuşma gerçekleştiren medeniyetsiz iki kadın!

Dijital Arsızlığa Karşı Neden Sessizim?

Uzun zamandır blogda sessiz kaldığımın, detaylarını bildiğiniz bazı süreçlerin geciktiğinin siz de farkındasınız değil mi? Bugün size, ekranın arkasında bir süredir verdiğim ve beni ruhen çok yoran o mücadeleden bahsetmek istiyorum. Biliyorsunuz, burada paylaştığım yazılardan çoğu uzun süren araştırmaların, kelime kelime işlenen emeğin, en önemlisi de ruhumun birer parçası. Fakat ne yazık ki, dijital dünyanın getirdiği en çirkin durumlardan biriyle yüzleşmek zorunda kaldım. 15 Temmuz 2020'de büyük bir özenle kaleme aldığım "Veba Salgını ve Ölüm Dansı" başlıklı yazımın, başka bir sitenin yazarı (!) tarafından değişik bir yöntemle, arsızca, botlarla cümlelerimin arasına sızarak çalındığını tespit ettim.

Kendi cümlelerimin arasında, hatta yazının en sonundaki hırsızlığı ve emeğimin gaspını görmek beni derinden yaraladı. Sanki suçlu olan benmişim, sanki o çalıntıyı gerçekleştirenler haklıymış gibi, aylardır bu çirkinliğin amacına ulaşmış biçimde internette durması beni çileden çıkarmak üzere.

Bakınız Google, yaptığım ilk incelemede dijital tarih damgama bakarak daha en başından bana hak vermekle kalmayıp şu güzel cümlelerle de haklılığımı nasıl onaylamıştı:

Blogger Okuma Listesi Neden Dondu?

Merhaba sevgili blog yazarları ve sadık blog okuyucuları,

Yaklaşık bir haftadır Blogger paneline girdiğinizde sizin de içinize bir kasvet çöküyor mu?

"Okuma Listesi" (Reading List) veya blogunuzun yan menüsündeki "Blog Listesi" (Blogroll) eklentilerine baktığınızda hep aynı eski yazıları mı görüyorsunuz? "Acaba artık kimse yazmıyor mu?", "Herkes blogunu bıraktı mı?" ya da daha kötüsü "Blogger bu özelliği tamamen mi kaldırdı?" endişesine kapıldıysanız, derin bir nefes alın. Yalnız değilsiniz ve endişeleriniz yersiz!

Bugün, günlerdir toplulukta "off poff" edilmesine neden olan bu can sıkıcı durumun arkasındaki gerçekleri ve bu süreçte neler yapabileceğimizi anlatmak istiyorum.

Gerçek Sorun Ne? (Kalıcı Değil, Küresel Bir Arıza!)

Şu an yaşanan durum kesinlikle kalıcı bir düzenleme veya Blogger’ın bir özelliği yayından kaldırması durumu değil. Karşı karşıya olduğumuz şey, Google sunucularından kaynaklanan küresel bir senkronizasyon arızası (bug). Blogger’ın resmi yardım forumlarında, dünyanın dört bir yanından yüzlerce blogger tam olarak aynı sorunu bildiriyor: Sistemin temel taşlarından biri olan site feed (RSS/Atom) altyapısı, takip edilen blogların yeni yazılarını panellere ulaştıramıyor. Blogger geçmiş yıllarda da benzer teknik altyapı güncellemeleri sırasında bu tarz feed donmaları yaşamıştı. Google mühendisleri arka planda sorunu çözdüğünde sistem kendiliğinden eski düzenine kavuşacak. Yani kimse yazmayı bırakmadı, sadece Blogger bizi birbirimizden geçici olarak habersiz bırakıyor!

Bu Süreçte Yapabileceklerimiz:

Sistem düzelene kadar köşemize çekilip beklemek ya da bloglarımızı terk etmek yerine, blog kültürünü canlı tutmak için uygulayabileceğimiz harika adımlar var:

Kentsel Dönüşümle Gelen

Bir sürü yorgunluk bir sürü yoğunluğun içindeyim kaç gündür. Üç vilayet arasında adeta mekik dokumaktayım ve halen devam ediyor bu yoğunluk.

Yaşadığım şehir, ailemin yaşadığı son şehir ve Ankara. Babadan kalan ve kentsel dönüşüme giren iki ayrı dairenin yerlerine yenileri yapıldı ve bitti. Birisinin arsasına yapılanlardan iki daire, diğerinden ise tek daire biz kardeşlere düşüyordu.

Blogu okuyanlar bilirler ki Ankara'nın çok özel bir yeri vardır kalbimde. O nedenle, bana düşen parayla Başkent'ten küçük bir daire satın alma kararı vermiştim. 

O kararım gerçeğe dönüştü bu hafta. Tam istediğim gibi küçük ama şirin bir ev. Bir taraftan da yoğun bir hüzün var üzerimde. Gözlerim dolu dolu. Çünkü bu evde bastığım her adım geçmişi hatırlatıyor bana. Özellikle de çocukluk anılarım bir bir gözümün önünden geçiyor. Dünyanın, hiçbirimizin kaçamayacağı acımasız döngüsü ve gidenlerin asla geri dönmeyeceği gerçeği, fon müziği "Ah Yalan Dünya" olan bir film şeridi halinde dönüp duruyor sürekli beynimin içinde. 

Gerisini söze dökebilmem de mümkün değil zaten...

Uluslararası Çanakkale Boğazı Yüzme Yarışı Şampiyonu

Dün izlediğim 30 Ağustos Zafer Bayramı programı bitiminde, hemen bitişikteki İskele Meydanı'nda tesadüfen rastladım bu görkemli etkinliğe. Saat henüz 10.30 civarı idi. Yarış bitmek üzereydi. Detayları araştırdığımda etkinliğin her yıl 30 Ağustos Zafer Bayramı'nda düzenlenen Çanakkale Boğazı'nı Geçme Yarışı (Uluslararası Çanakkale Boğazı Yüzme Yarışı) olduğunu öğrendim. Ancak, sporcuların hem akıntıyla hem de kendi sınırlarıyla mücadele ettiği bir spor müsabakası değildi bu. Aynı zamanda tarihsel bilinci ve minnet duygularını canlı tutan bir saygı duruşu özelliği vardı.

Boğazın en kritik noktası burasıydı. Sıradan bir su yolu değildi. Nice savaşlara şahit olmuştu. Her bir kulacın altında devasa bir tarih, batıklar, mayın patlamaları ve vatan savunmasının izleri yatıyordu. Sözün özü; anlamlı olduğu kadar bir o kadar da heyecan dolu bu özel müsabaka, yüzme tutkunlarını bir araya getirdiği kadar aynı zamanda Çanakkale Zaferi'nin önemini vurguluyor, Boğaz'ın serin sularında kulaç atan sporculara birlik beraberlik halinde dayanışma ve mücadele ruhu yaşatıp geçmişte yaşanan kahramanlıklara saygıyı da pekiştiriyordu.

Yüzücüler o sularda sadece fiziksel olarak değil, ruhen de geçmişe saygı duruşunda bulunarak kulaç atıyorlardı. Bir de şu vardı ki; boğazdaki akıntılara direnç gösterip meydan okurken bizzat kendileri de geçmişteki destansı mücadeleyi sembolize ediyorlardı.

Saatler 10.40’ı gösterdiğinde, kordondan denize bakarak bu muazzam mücadelenin son anlarına tanıklık ediyordum. Yarış bitmiş, yüzücüler sudan çıkmıştı. Herkesin yüzünde o zorlu parkuru tamamlamanın haklı gururu vardı. Boyunlarından derin anlamlar taşıyan madalyalarını çıkarıp yakın fotoğraflama yapıyor, o anı ölümsüzleştirmek istiyorlardı. Madalyanın fotoğrafını çekmeyi ben de çok istedim; ama kalabalığın coşkusundan bir türlü istediğim netliği yakalayamıyordum.

Tam o esnada önüme, denizin hemen kıyısına, elindeki madalyasını fotoğraflamaya gelen 15-16 yaşlarında bir genç kız dikkatimi çekti. Öyle duru, öyle masum ve sevimli bir duruşu vardı ki... 

Yanına biraz yaklaşıp: ''Canım, kutlarım. Mümkünse madalyanı yakından ben de fotoğraflayabilir miyim?'' dedim. Dünyanın en içten, en tatlı gülümsemesiyle "Tabii ki" dedi. Cesaret alıp blog yazarı olduğumu ve eğer isterse kendisini de çekebileceğimi söylediğimde yine gülümseyerek ''Tabii, çok isterim'' dedi. Deklanşöre basarken, karşımda sadece boğazı yüzerek geçmiş azimli bir genç kız değil, 30 Ağustos ruhunun yeni nesilde nasıl hayat bulduğunun canlı bir kanıtını görüyordum.

İsmini söylediğinde yüzündeki o tatlı tebessüm, çektiğim her iki poza da aynen yansıdı. Kısacık ama güçlü bir ruhu olan, ikimizi de çok mutlu eden bir karşılaşmaydı bu. Vedalaştık. O yoluna devam ederken ben de üzerimdeki harika enerjinin coşkusuyla evin yolunu tuttum. 31 Ağustos tarihli bu yazımı hazırlamak için bilgisayarımın başına geçip ön araştırma yapmaya başladığımda ise hayatımın en büyük sürprizlerinden biri beni bekliyordu! 

Melek yüzüyle, kordonda tek başına, hiç dikkat çekmeden yürüyen o 16 yaşındaki masum genç kız; meğer o gün yerli yabancı tüm basının, kameraların ve Çanakkale'nin peşinde olduğu kişiymiş! Nice savaşlara şahit olmuş, akıntılarıyla devasa gemileri yutmuş o tarihi boğaza meydan okuyan ve dalgaları dize getirerek Uluslararası Çanakkale Boğazı Yüzme Yarışı'nda Kadınlar Genel Klasman Şampiyonu olan Çiğdem Ezo Topaloğlu’ndan başkası değilmiş! O koskoca boğazı ve sert akıntıları deviren muazzam kulaçların sahibi, birkaç saat önce karşımda utangaç biçimde gülümseyen o tatlı genç kızmış!

Çanakkale Boğazı geçmişte nasıl büyük kahramanlıklara ev sahipliği yaptıysa, bugün de Çiğdem Ezo gibi gençlerin azmiyle taçlanıyor. Yolumun onunla kesişmesi ve o zafer anının en yalın, en masum halini fotoğraflayabilmiş olmak benim için unutulmaz bir 30 Ağustos hediyesi oldu. 

Bu toprakların ruhu, gençlerin omuzlarında güvenle yükselmeye devam ediyor. 

Tebrikler şampiyon, seninle gurur duyuyoruz! 🤗✨🎖🌊🌊

* * *

30 Ağustos Zafer Bayramı

Bugün saat 10.00'da başlayan çelenk koyma töreni sonrası Çanakkale Valisi Ömer Toraman, Boğaz ve Garnizon Komutanı Tuğamiral Birol Orak ve Belediye Başkanı Muharrem Erkek Kordon'da gerçekleştirilecek resmi geçit alanına doğru ilerlerken.

Büyük Taarruz'un 104. Yıl Dönümü'nde Başkomutan Gazi Mareşal Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarına, kahraman Mehmetçiğimize, fedakâr Kuvayı Milliyecilerimize saygı, sevgi, rahmet ve minnetle...

30 Ağustos Zafer Bayramımız Kutlu Olsun!

(Millet Meclisi 19 Eylül 1921'de, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'ya, kanunla ''Müşir'' yani ''Mareşal'' rütbesi ile ''Gazi'' unvanı vermiştir.)

Troas’ın Saçları Üzüm Elleri Toprak Kokulu Zamansız Kadınları

Osman Hoca’nın bağrına bastığı Troya köylüsü asil kadınlar...

Saçlarındaki üzüm salkımları, bu topraklara verdikleri emeğin en kutsal tacı.

Her şey kulaklarımda çınlayan o neşeli ada rüzgârı ve Ata Demirer’in ''Kargalar yimeden sen yi!!'' diyen muzip çağrısıyla başlamıştı aslında. Koluma sepetimi takmış, Bozcaada'nın o meşhur Bağbozumu Festivali’nde yaşatılan asırlık bir geleneğin görkemli coşkusuna ortak olmuştum. Hiç tanışmadığımız insanlarla aynı traktörün kasasında, bir darbukanın neşeli ritmi eşliğinde, günün tüm stresini ve koşturmacasını tamamen ardımızda bırakarak bağlara doğru yol alıyorduk. Bizim için seçilen bağda mis kokulu ada üzümlerini dalından koparırken ve o şahane salkımları sepetime keyifle yerleştirirken, o an sadece bir hasat mevsimini değil; aslında bu kadim toprakların binlerce yıllık en canlı ritüellerinden birini, duvarları süsleyen o saçları üzümlü antik kadınların mirasını yaşadığımdan habersizdim.

Daldan Dala Ağustos Günleri

Evden dışarı pek çıkamadığımız boğucu sıcaklardan geçiyoruz yine. Çarşı pazar hak getire. İyi ki sanal marketler var. Ancak, pazardan taze sebze meyve alışverişi yapmanın yerini hiçbir şey tutmuyor. Cuma günü sabah 7.30 gibi yola düştük ki serinlikte hem yürüyüş olsun hem de işimizi çabucak bitirip sıcak basmadan eve dönelim. Fakat sıcaklık yükselmeye başlamıştı bile. İncecik kıyafetlerimize rağmen daha pazara varmadan su gibi terlemiştik. Bu demekti ki havadaki nem oranı aşırı yüksek.

Demek ki alışveriş için çok da fazla dolanmadan hızlı çekim yapmak gerekiyordu. Zaten kaç gündür ne astığım çamaşırlar doğru dürüst kuruyordu ne de tepsiye yaydığım son parti taze naneler. Bunca sıcağa rağmen kurumak için üçüncü güne sarkan nane hiç görmemiştim. Şöyle bir ovuşturayım dediğimde doğru dürüst çıtırdamıyordu bile. "Onca ayıklayıp yıkadım, boşa gitmesin" diye düşük ısıda biraz fırında bekleteyim dedim. Kurumuştu ve çıtırdıyordu; ama nane kokusuna benzer bir şey kalmamıştı. Onca emeğim boşa gitti. Sıcaklar naneyi bile nanelikten çıkarmıştı.