Seramik Sergisi: DÖNGÜ - Kemal ULUDAĞ

1966 yılında Konya'da doğan Kemal Uludağ 1987'de Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Seramik Anasanat Dalı'ndan mezun oldu. 1990 yılında Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde yüksek lisansını, 1993 yılında ise Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde sanatta yeterliliğini tamamladı. 16 ödül sahibi olan ve yurt içinde 16, yurt dışında 1 kişisel seramik sergisi açan Kemal Uludağ yurt dışında 22, yurt içinde ise 300'ün üzerinde karma sergiye katılmıştır. Sanatçının yurt içinde ve yurt dışındaki müzelerde, kamu ve özel koleksiyonlarda eserleri bulunmaktadır. 

Yolculuk ve İz: Kadının Hikâyesi

Kadın da erkek de insandır, ''insan'' türünün üyesidir, eşittirler. Tek farkları cinsiyetleridir. Nitekim hem kadın hem erkek yasalar karşısında eşit, toplumsal hayatta aynı haklara sahip değil midir? Oysa neredeyse kanıksanmış durumdaki cinsiyet rolleri (cinsiyetçiliğin tezahürü) arşa çıkmış durumda (Bkz. kadın cinayetlerindeki korkunç artış). Özetle; cinsiyetçilik, kadın olarak hayatımızın her alanında. Başta kadınlar olmak üzere (ötekileştirilmiş gruplar ve doğa dahil) sistematik ayrımcılık ya da şiddet mağduru.

“Yolculuk ve İz: Kadının Hikâyesi” doktor öğretim üyesi ve seramik sanatçısı Mine Poyraz'ın, kadının hikâyesini seramiğin estetiğiyle buluşturduğu ve kadın yaşamındaki derin izleri adeta bir dantel gibi işlediği eserlerden oluşan özel bir sergi.

Seramik Sergisi: Uzak - Mehmet Coşar

Seramik sanatına ilgi duyanlar için Seramik Müzesinin geleneksel seramik sergilerinden birinde daha, 26 Aralık 2025 tarihinde Çanakkale Seramik Müzesinde açılan, başta 18 Mart Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı olmak üzere çok sayıda akademisyen, öğrenci ve sanatseverin katıldığı Seramik ve Cam Bölümü Öğretim Üyesi Mehmet Coşar’ın “Uzak” adlı sergisindeyiz.

30 Aralık'ta ziyaret ettiğim sergide Çanakkale’nin kültürel seramik mirasından beslenme yoluyla zaman, mekân ve üretim sürecine odaklanan eserler geleneksel üretim anlayışını çağdaş bir yorumla ele alıyor.

Hayvan Terli - Troya | Aziz Baha ÖRKEN

Salı günü ziyaret ettiğim Seramik Müzesinin giriş katında süregelen bir sergi ile daha buradayım. Hayvan Terli-Troya, müzeye daha girişte dikkatimi çeken, bir zamanlar çok kullanılan bir deyimden kaynaklı olduğu için ismiyle beni tebessüm ettiren bir sergi. 9-13 Ağustos tarihleri arasında gerçekleşmesi planlanan ve yangın felaketi nedeniyle ileri bir tarihe ertelenen 62. Uluslararası Troya Festivali için düzenlenen etkinliklerden biri olan bu sergi sanatçı Aziz Baha Örken'e ait ve 24 Ekim 2025 tarihine kadar devam edecek.

Üst kattaki süreli sergiden indikten sonra incelemeye aldığım sergide sanatçı ile ilgili bilgilendim önce. 1993-2000 yılları arasında Gelibolu Yarımadası'nda ve özellikle Eceabat'taki anıtsal heykel projelerinde imzası olan değerli heykeltıraş Prof. Dr. Tankut Öktem'in asistanlığını yapmış olan 1978 Konya doğumlu Aziz Baha ÖRKEN.

Mehmet Kutlu Seramik Sergisi

Mersin'de Deniz Taşımacılığı sektöründe broker olarak çalışmakta olan Mehmet Kutlu, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü mezunuydu. Hobi olarak özel resim dersleri almak istedi.

30 yaşındayken Mersin'den İstanbul'a taşındığında yine hobi olarak seramik kurslarına başladı. Farklı atölyelerde beş yıl süren deneyimlerinden sonra radikal bir kararla iş hayatını sonlandırıp 35 yaşında Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Seramik Bölümü'ne girdi. 

Tutkuyla okuduğu bu bölümden fakülte birincisi olarak mezun oldu. Lisansüstü eğitimini aynı üniversite ve Hacettepe Üniversitesi'nde tamamlayıp sanatta yeterlilik derecesi aldı.

Pek çok ödüle sahip olan sanatçı yurt içi ve yurt dışında çok sayıda karma ve kişisel sergiye katılmıştır. Çalışmalarında porselenle birlikte çeşitli seramik çamurlarını, cam, serigrafi tekniklerini, üretim hatalarını, zıtlıkları ve çocukluk ruhunu kullanır. ''Kimliğimi ve sanatımı oluşturan en önemli dönem'' dediği çocukluğuyla ilgili şunları söyler:

Göksel Yolcular - GÜL ŞAHİN

Seramik Müzesi'ndeki son sergiye 2 ay gecikmeli gidişimden çok pişman olmuş, bir sonraki sergiyi açılış günü ziyaret etmek için söz vermiştim kendime. Biraz araştırıp seramik sanatçısı Gül Şahin’e ait “Göksel Yolcular” isimli hayli göz alıcı bir sergi olduğunu ve 25 Temmuz günü saat 17.30'da açılacağını öğrenmiştim. 

  O gün, yani dün hazır dışarı çıkmışken öncelikle süresi biten kredi kartımın yenisi için bankaya uğramalıydım. İşim bitince biraz alışveriş, biraz dondurma molası derken açılış saati yaklaşmıştı. Havanın öğle vakti 40 dereceye yaklaşan sıcaklığı kordona hiç uğramamış gibiydi. Güneşe rağmen serinletici bir rüzgâr eşliğinde yürüyüş yaparak 15 dakikada müzenin kapısına ulaştım. Saatim 17.29'u gösteriyordu (Dakikliğimle hep övünürüm).

Sergi: Seramikle Yolculuk - Bingül BAŞARIR

Duayen seramik sanatçımız, menekşe gözlü güzel kadın Bingül Başarır'ın Seramik Müzesi'ndeki olağanüstü sergisindeydim dün. Uluslararası Seramik Festivali'nin başladığı gün açılmıştı oysa. Açılış günü gidip kendisiyle de tanışabilmeyi o kadar çok isterdim ki. Biraz gecikmeli ziyaret edebildiğim sergideki eserlerin uzun uzun incelenmesi gerekiyordu. Her biri muhteşemdi gerçekten. Gözlerimi alamadım.💫

Füreya Koral'ın ismini mutlaka duymuşsunuzdur. Ülkemizdeki çağdaş seramik sanatının öncülerinden kendisi. Cevat Şakir Kabaağaçlı'nın (Halikarnas Balıkçısı) yeğeni oluyor. ''Şakir Paşa Ailesi'' dizisini izleyenler hatırlayacaktır. Füreya, oradaki Hakkiye'nin kucağından inmeyen küçük kızı. Bingül Hanım seramik çalışmalarına 1960 yılında Füreya Koral'ın atölyesinde, İstanbul'da başlamış. 1962'den itibaren ulusal ve uluslararası (ABD, Almanya, Güney Kore, Japonya, vb.) sergilerde yer almış. Kendi atölyesini 1963'te kurunca o tarihten itibaren kendi çalışmalarını yürütmeye başlamış.

ESİNTİLER Seramik Sergisi - Özlem Akalın Menekay

Seramik sanatına olan ilgim hızla artarak devam ediyor.

2 Mayıs tarihinde İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Güzel Sanatlar Galerisi’nde sanatseverlerin ziyaretine açılmış olan ve sanatçı Özlem Akalın MENEKAY’ın artistik seramik eserlerini kapsayan “ESİNTİLER” adlı sergisindeydim dün.

Saat 17.00'ye yaklaşıyordu. Sanatçı ve eşi oradaydı. Geç kalmış olma endişemi bir yana atıp kendilerinin yakın ilgisi eşliğinde sergideki tüm eserleri tek tek inceleme fırsatı buldum. Gözlerimi alamadım diyebilirim.

Sanırım seramikte en sevdiğim tarz bu. Ziyaretçinin eserlerin derinliklerinde saklı şifreleri ya da mini öyküleri kendine göre anlamlandırarak yepyeni bir öyküye ulaşmasındaki keyiften daha ziyade netlik. Özlem Akalın Menekay, Troya Efsanesi'nden ilham alınanlar, kadim Selçuklu ve Osmanlı sanatından esinlenilerek yapılanlar ve renk-doğa etkisiyle şekillenenler olmak üzere üç ayrı temada verdiği eserlerin her birinde kültür, tarih ve doğanın zarif yansımalarını keşfetme fırsatı sunmuş.

“Esintiler” sergisi İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Güzel Sanatlar Galerisi’nde 7 Mayıs tarihine kadar ziyarete açık kalacak.

Diskler, İşaretler ve Semboller

Seramik sanatına ilgi duyanlar Seramik Müzesi tarafından hazırlanmış özel bir etkinlikle birlikte Yrd. Doç. İrfan Aydın’ın “Diskler, İşaretler ve Semboller” adlı sergide buluştular. 31 Ocak Cuma, saat 17.30’da açılan ve sanatseverlerin beğenisine sunulan sergi etkinliğinin bir de bonusu varmış ki kaçırdığıma üzüldüm.

Çünkü bu sergi kapsamında ertesi gün, 1 Şubat Cumartesi 14.00-16.00 arasında Seramik Sanatında Yenilikçi Yöntemler Çalıştayı gerçekleşmiş. Başka bir deyişle; sanatçı İrfan Aydın’ın katılımıyla “Seramik Yüzeylerde Aşındırma Yöntemi ve Metal Tuzları ile Renklendirilmesi Çalıştayı” düzenlenmiş. Norveçli sanatçı Arne Ase tarafından sistematik olarak geliştirilen ve pek çok sanatçının benimsediği özel bir yöntem ele alınmış. Bu yöntemdeki amaç, pişmemiş seramik yüzeylerin maskeleyicilerle dekorlanıp aşındırılması ve metal tuzlarıyla renklendirilmesi sonucu suluboya etkisi veren benzersiz bir görünüm oluşturmak.

Leyla Kubat RE-FORM-1 Seramik Sergisi

Seramik müzesinin süreli sergilerinin sıkı takipçilerindenim. Sonuncusunu kaçırmış olmam epey üzmüştü beni. Geçen gün yeni serginin hangi tarihte başlayacağını müze yetkililerinden öğreneyim derken hemen girişteki afişte 18 Ekim – 20 Aralık 2024 tarihleri arasındaki serginin 17 Ocak 2025'e kadar uzatıldığı bilgisini görmez miyim? Ne demişti atalarımız? Kısmetten öte köy yok.

Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Seramik Bölümü mezunu olan ve halen Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Seramik ve Cam Bölümü'nde öğretim üyesi olarak görev yapan Doç. Dr. Leyla Kubat tarafından iklimlerdeki değişimlere dikkat çekmeyi amaçlayan bir yaklaşımla ortaya konan eserler sanatseverler tarafından büyük ilgiyle karşılanmıştı. Ülkemizin önemli seramik sanatçılarından biri olan Kubat'ın RE-FORM-1 sergisinde yer alan ve doğal taşlar, kestane kabuğu külü ile Bozüyük graniti gibi doğal malzemelerle oluşturduğu yenilikçi ve özgün eserleri, içinde sıkışıp kaldığımız iklimsel değişimleri hançerlerle vurguluyor.

Troia'nın Tanrıları - Tan Buğra Özer

“Kaderim beni kıskıvrak bağladı işte.

Yine de kıyasıya dövüşmek düşer bana,

bir yiğitlik göstereyim de öyle öleyim,

duysun gelecekteki insanlar bile.”

(Homeros/ İlyada) 

 ... dedi ve insanlar duydu Hektor'un yiğitliğini, Akhilleus'un gücünü, Menelous'un acısını, Agamemnon'un hırsını ve Odysseus'un zekâsını çağlar boyunca. 

Bir savaştı ki bu; krallıklara, imparatorluklara ilham oldu. Bu savaşın ölümsüz kahramanlarıyla özdeşleştirdiler soylarını nice imparatorlar. Binlerce yıldır süren Doğu ve Batı'nın kayıtlı ilk savaşıydı Troia.

Geçen zamana rağmen - Akhilleus'un da arzu ettiği gibi - isimleriyle hâlâ hayattalar bu ölümsüz Troia'nın.

Hektor

Şiirsel anlatının düşsel ifadesi olan bu sergi, insanlık tarihinin ve kültürünün önemli bir parçası olan efsanevi Troia Savaşı'nın adeta bir fabl misali yansımasının, kilin plastikliğinde tanrısal karakterlerin tanrısal hayvanlara dönüşmesinin serüveni.

YAŞAM - BALIK - BEREKET

Farklı mitolojilere bir bakarsak balık Batı'da suların gücünün sembolüdür, Doğu'da ise mutluluğun, bolluk, bereket ve verimliliğin. Altay Yaratılış Destanı'na göre yeryüzü yaratıldığında her yer sularla kaplıdır.

Tanrı Ülgen bir kuş olup suların üzerinde uçar, uçar. Lakin konacak yer bulamaz. Bu esnada gökten bir ses gelir. Denizin içinden çıkan bir taşa konması söylenmektedir. Tanrı Ülgen taşa konduğunda yerin ve göğün yaratılması gerektiğini anlar; ama bunun nasıl gerçekleşeceğini bilemez. 

Ona bunu sularda yaşayan dişi ruh Ak Ana anlatır. Onun yardımıyla işe başlayan Tanrı Ülgen önce yeri, ardından göğü ve sonra da dünyanın dengesini sağlaması için üç balık yaratır. Balıklar dünyayı alttan destekleyerek başıboş gezmesine engel olacaktır. Dolayısıyla Altay Yaratılış Destanı'nda evren sularla kaplı büyük bir havuzdur. İnsanların yurtlarını kurup yaşam sürdüğü dünya ise bu havuzun içindeki bir balığa benzetilir. Sözün özü; destanda yaşanılan yurt balık tasviri ile sembolize edilmektedir.

Seramik Sergisi: Evvel Zamanlar

Seramik Müzesi'nde 19 Nisan-28 Haziran tarihleri arasında açık kalacak olan sıra dışı ve oldukça etkileyici bir sergiyi ziyaret ettim. Serginin sahibi ''kavramsal ve politik'' içerikli eserleriyle tanınan Elif Aydoğdu Ağatekin. 

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Seramik ve Cam Tasarımı Bölümü'nde profesör olan ve seramik öyküsü 28 yıldır devam eden Ağatekin'in kendi yaşamı ve ülkesinde yaşananlar üzerinden kronolojik bir akışla anlattığı sergisinin adı “Evvel Zamanlar”.  

Yedi kişisel sergi açmış olan ve biçimlendirdiği seramiklerde farklı yöntemler kullanan Ağatekin ''buluntu, yadigâr, kırık, eski, satın alınmış ya da endüstriyel atıklar'' kullanarak oluşturduğu eserleriyle yurt içi ve yurt dışında pek çok etkinliğe katılan, farklı müze, özel ve kamu koleksiyonlarına eserleri kabul edilen bir sanatçı. Aynı zamanda Türk Seramik Derneği ve merkezi İsviçre-Cenevre’de bulunan Uluslararası Seramik Akademisi (IAC) üyesi. 

Sanatçının geçmişte kalan sosyal yaşanmışlıkları kendine özgü tarzı ve kendi pencerinden bakış açısıyla yorumladığı birbirinden değerli eserlerden bazıları:

Beril Anılanmert ve ''SUNAK'' Sergisi

Dün, epeydir merakla beklediğim Prof. Dr. Beril Anılanmert’in ''SUNAK'' adlı sergisinin açılış günüydü. Öğlen saatlerinde seramik müzesine ulaşmıştım bile. Tarih tamamdı, ancak serginin açılış saatinin 16.00 olduğunu gözden kaçırmışım. Önce üzüldüm; ama oradaki yetkililerden biri sanatçının o an eserlerin sergilendiği üst katta olduğunu, kendisiyle görüşebileceğimi, dilersem yukarıya çıkabileceğimi söyleyince kulaklarıma inanamadım. Bana bu fırsatı sunan beyefendiye minnettarım gerçekten.

Çağdaş seramik sanatımızın mihenk taşlarından biri olan Beril Hanım son derece güler yüzlü, ışıl ışıl, elleri öpülesi bir hanım. Alanında bir koca çınar. Ancak, eserlerinin önünde bir fotoğrafını çekmek için şahane bir fırsat yakalamışken; heyecandan olsa gerek, bunu unutmuşum:(

1963'te İzmir Amerikan Kız Koleji’nden mezun olan, 1968'de İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde yüksek lisans yapan Anılanmert, 1968-2005 yılları arası Mimar Sinan Üniversitesi'nde öğretim üyesi olarak görev yaparken 1976 yılında ''doçent'', 1989 yılında ''profesör'' ünvanı aldı. 2007-2019 yılları arasında ise Işık Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde başta Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölüm Başkanlığı olmak üzere idari görevler yaptı. Lisans / Lisansüstü Çağdaş Seramik Sanatı diploma projelerini yönetti.

'İlelebet' Geleneksel Türk Seramiği Sergisi

Cumhuriyetimizin 100. Yılı kapsamında ÇOMÜ Güzel Sanatlar Fakültesi, Geleneksel Türk Sanatları Bölümü tarafından düzenlenen ve 9 Ağustos 2023 tarihinde açılan ‘İlelebet’ Geleneksel Türk Seramiği Sergisi, Çanakkale Seramik Müzesi'nin süreli sergiler salonunda devam ediyor. Farklı üniversitelerin Geleneksel Türk Sanatları Bölümü, Çini alanında çalışan 20 akademisyenin eserlerinden oluşan bu anlamlı sergi 15 Kasım 2023 tarihine kadar açık olacak. İlgilenenlerin bilgisine efendim.

Geçen hafta ziyaret ettiğim sergide yer alan eserlerden 15 tanesine blogda da yer vermek istedim. 'İlelebet' Geleneksel Türk Seramiği Sergisine değerli eserleriyle katkıda bulunan tüm akademisyenlerimize sevgi ve saygılarımla...

Emel Basut Gemici, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Öğr. Gör.

Çok renkli sıraltı tekniği

Songül Ergün, Sakarya Üniversitesi Öğr. Gör.

Vedat Kaçar, Dokuz Eylül Üniversitesi Doç. Dr.

Timur Bilir, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniv. Doç. Dr.

Atilla C. Kılıç, Dokuz Eylül Üniversitesi, Doç. Dr.

İznik, Sırçalı çamur

Kerem Aydın, Akdeniz Üniversitesi Öğr. Gör.

Arslan Avcısı Saz Üslubunda (TSM H2163) eserinden esinlenilmiştir.

Çanakkale'nin Atları

Nasıl ki Kapadokya'nın anlamının peri bacaları yerine ''Güzel Atlar Ülkesi'' olduğu yüzyıllardır biliniyorsa; Homeros'tan beri beş bin yıldır İlyada Destanı ve Troya atı demek olan ve biri şehrin merkezindeki Valilik Binası önü, diğeri Troya Antik Kenti'nde sergilenen bol ziyaretçili iki adet devasa tahta ata sahip olan bu bölge de neredeyse ''Tahta Atlar Ülkesi'' diye bilinecekmiş.

Ancak, öyküsü sanat ve edebiyatta sıklıkla geçse de anlatının kahramanı olan tahta at gerçek bir ''at'' değil elbette. 1700’lü yıllarda başlayıp yaklaşık 250 yıl boyunca kullanım için seramik imal eden Çanakkaleli seramik ustaları geleneksel formda at başlı testi üretmekle ün kazanmışlar esasında. Kentin simgeleri arasında bulunan ve kültürel tarihinde yeri olan at başı ağızlı testiler mesela. Yüksek ayaklı, şişman gövdesinin iki tarafında laleye benzeyen çıkıntılar, uzun boyunlarında kanatlar olan bu geleneksel seramik atlar konuklara armağan olarak verilirmiş.

Seramik Müzesi'nde Sergi: Silüetler

Cuma günü hava o kadar soğuktu ki üşümekten bir hal oldum. Kalın yün şapkama rağmen başımı omuzlarımın içine çekme refleksi oluşmuş, ellerim buz kesmişti. Kabanımın kol uçlarından kazağımı iyice çekiştirip eldiven yaptım kendime. Etraftaki insanlara dikkat ettiğimde eldiven giydiklerini fark ettim bu esnada. Üşüyen bir tek ben değildim. Bir an önce eve dönme telaşındayken Seramik Müzesi'nde açılan süreli sergilerden birinin son günü olduğunu öğrendim. Müzeye oldukça yakın bir konumda olduğumdan sergiyi hemen ziyaret etmeye karar verdim.

Kamuran Özlem Sarnıç'a ait eserlerin sergilendiği ve 18 Ocak-17 Mart 2023 tarihleri arasında açık olan Silüetler adlı sergi oldukça etkileyiciydi. İyi ki gitmeye karar vermişim.

Uluslararası Pişirim Çalıştayı Seçme Koleksiyon Sergisi

Birkaç gün önce önünden geçtiğim Seramik Müzesi'nde süresi dolmak üzere olan bir sergi farkettim ve hemen içeriye girdim. Serginin adı; Anadolu Üniversitesi Engelliler Entegre Yüksekokulu Uluslararası Pişirim Çalıştayı Seçme Koleksiyon Sergisi. 25 sanatçının katılımıyla oluşan sergide, 2011-2021 yılları arası düzenleme kurulunda yer alan ve yurtdışından etkinliklere katılan yabancı sanatçıların seçilmiş resimleri ve seramik eserleri bulunuyor. 

Şimdilik üç resme yer vereceğim. Yazıya daha sonra da seramikleri eklemek niyetindeyim. 

1993-1994 eğitim- öğretim yılında faaliyete geçen Anadolu Üniversitesi Engelliler Entegre Yüksekokulu'nun Uygulamalı Güzel Sanatlar Bölümü'nde Grafik Sanatları Lisans Programı ve Seramik Ana Sanat Lisans Programı yer alıyor. 2011 yılından itibaren Yüksekokula ait sekiz uluslararası sanat sempozyumu, altı uluslararası seramik pişirim çalıştayı gerçekleşmiş durumda.