Blog Yazmak Nelere Kadir?

Bugün salı pazarına gitmem gerekiyordu. Pazar yeri eve uzak olduğundan kesinlikle ortalığı sıcak kaplamadan, sabah erkenden ve otomobille. Tam anayolda, kırmızı ışığın yandığı esnada İngiliz Mezarlığı'nın önünde durmaz mıyız? Fotoğraf yeşil ışığı beklerken, anlık. Şöyle bir baktım da dışarıdan mezarlık olduğu hiç mi hiç belli değil gerçekten. Çok kişi bilmiyor zaten. Sonra da dokuz ay kadar önce burayla ilgili hazırladığım araştırma yazısı geldi aklıma tabii. 

Şu blogda mevcut 1002 yazının içinde tartışmasız en heyecanlı ve maceralı olanıydı. O nedenle eve dönünce hemen dizüstünü açıp o yazıyı bir kez daha okumak istedim ve kolaylık olsun diye de Google'a yazının başlığını girerek tıklama yolunu seçtim. Google'a minnettarım bu arada. Yazı hemen hemen ilk sıralardaydı. Fakat o da nesiydi? Bir sıra altta ''Çanakkale İngiliz Mezarlığı'nda 104 Yıl Sonra Anma Töreni'' şeklinde çok şaşırtıcı bir başlık vardı!!??

Çanakkale İngiliz Mezarlığı'na Giriş

Bu yazı, bir önceki yazıda konu edindiğim Çanakkale İngiliz Mezarlığı'nın neden kilitli olduğu ve içeriye girilemediği ile ilgili haklı sorular üzerine hazırlanmıştır. 

Yazıda mezarlığa iki kez gittiğimi ve ikisinde de internetteki konum bilgisinde ''Şu an açık'' diye görünmesine rağmen, kapının  kilitli olduğunu, içeriye giremediğimi belirtmiştim. Öyleyse bunun nedenini de öğrenip yazmalıydım. Aksi takdirde durumu bu şekilde muallakta bırakıyor, dahası bir şekilde orayı ziyaret etmek isteyenler için zorlukları işaret ettikten sonra çekilip giriş meselesini meçhule bırakmış oluyordum...

Efendim, girişteki fotoğrafta görünen balıkçı heykeli ve hemen altında bulunan rölyef Sarıçay üzerindeki İnönü Köprüsü'nden. Bu noktaya geldinizse işinizi garantilediniz. Çünkü adresimizin bulunduğu binanın pencereleri tam olarak buraya bakıyor. Adresimiz CWGC Çanakkale Ofisi. Hani bir önceki yazıda yan duvarlardan birine montajlanmış yeşil renkteki tabela olarak fotoğrafı vardı.

Chanak Consular Cemetery olarak adlandırılan mezarlık merkeze biraz uzak. Vapur iskelesinin 2 kilometre kadar doğusunda. Mezarlık kilitli tutuluyor ve ziyaretçilerin anahtarı Komisyonun Çanakkale'deki CWGC (Commonwealth War Graves Commission) ofisinden yani bu adresten istemeleri gerekiyor. Mezarlığın anahtarı, açılımı İngiliz Milletler Topluluğu Savaş Mezarları Komisyonu olan ve mezarlığa 5 dakika mesafede bulunan CWGC ofisinde tutuluyor anlayacağınız. Kimin aklına gelir ki? Dolayısıyla sürekli kilitli tutulan mezarlığın ofiste olan anahtarını iletişime geçtiğiniz takdirde alabiliyorsunuz.

British Cemetery - Çanakkale İngiliz Mezarlığı

Bir film sahnesi gibi görünüyor. Ancak, Anzak gününde saygılarını sunmak üzere elinde çelenkle ilerleyen kadın Yeni Zelanda'nın Ankara Büyükelçisi Wendy Hinton. Çünkü bu mezarlıkta 1918'de Gelibolu Yarımadası'ndan dönerken grip salgınına yakalanıp vefat etmiş Yeni Zelandalı 11 asker yatıyor. 

Düşünebiliyor musunuz, Çanakkale'de, Gelibolu'daki şehitliklerin dışında olan ve şehrin tam merkezinde bulunan böyle bir mezarlık daha var. British Cemetery ülkemizde bulunan yalnızca 3 İngiliz mezarlığından biri. Çanakkale halkı içinde varlığını bilen kişi yok denecek kadar az. Konsolosluk Mezarlığı diye de geçen bu mezarlıkta savaş gemilerinde çalışırken ölenler, 1915 öncesinde yaşamını yitirenler, 1918-1923 yılları işgal döneminde ölen askerler, bir de Tekirdağ Katolik Mezarlığı’ndan getirilenler yatıyor. 

Mezarlıkla ilgilenme nedenimi merak ettiniz tabii. Calvertların Çanakkale'de edindikleri uçsuz bucaksız arazinin bir parçası oluşu. Şöyle ki; şurada anlattığım Halk Bahçesi'nin (Calvert Bahçesi) birkaç kilometre ötedeki uç kısmı burası. Ağaçların türü ve yaşlı oluşları da bunun kanıtı. Aradaki araziler zaman içerisinde kamulaştırıldığından görünürde yalnızca Halk Bahçesi ve şehrin Setboyu Caddesi'ndeki diğer parçası olan İngiliz Mezarlığı kalmış. "Çanakkale'de yaşayan levanten ailelerden Calvertlar şehirdeki arazilerin neredeyse tamamına sahipmiş," diye düşünmeden edemiyor insan. Üstelik şehrin en gözde arazilerine.

Aile reisi ticari ataşe (konsolos)olduğu için oturdukları köşk onlar için aynı zamanda iş yeriymiş. Sahile boğazdan yanaşan yabancı uyruklu gemilerle görüşmelerde bulunan aile üyeleri arka kapısı bugünkü Halk Bahçesi'ne açılan o devasa bahçede at binip misafirleriyle dolaşmaya çıkıyorlarmış.